 |
1. Αστέρια την ημέρα
Σε ένα σημείο του βιβλίου ο Οδυσσέας περπατά σε ένα στενό και σκοτεινό φαράγγι, κοιτάζει προς τον ουρανό και, αν και είναι μέρα, διαπιστώνει ότι μπορεί να δει τα αστέρια. Είναι ένα φαινόμενο πολύ γνωστό από την εποχή του Αριστοτέλη κιόλας. Ισχύει όμως; Μπορείς να δεις τα αστέρια τη μέρα, όταν κοιτάς από ένα πολύ σκοτεινό μέρος;
Η απάντηση είναι «μάλλον όχι». Αν και είναι πιθανό να δεις ένα αστεράκι να αχνοφεγγίζει όταν η ατμόσφαιρα είναι πάρα πολύ καθαρή και δεν έχει καθόλου φως στο σημείο που βρίσκεσαι, στις συνήθεις συνθήκες είναι αδύνατο να δεις αστέρια τη μέρα με γυμνό μάτι. Ο ουρανός είναι απλά πολύ φωτεινός για να το επιτρέψει. Ο αστικός μύθος -τον οποίο είχαν πιστέψει ακόμα και αστρονόμοι του περασμένου αιώνα- οφείλεται πιθανότατα στο ότι σωματίδια που βρίσκονται στον κλειστό χώρο «πιάνουν» το φως του ήλιου καθώς ανεβαίνουν και μοιάζουν με αστέρια στον παρατηρητή που βρίσκεται στον πάτο. Κάτι τέτοιο μάλλον είδε ο Οδυσσέας. |
 |
2. Πώς λειτουργεί ένα Αερόστατο
Το αερόστατο δεν είναι και το πιο βολικό μέσο μεταφοράς στον κόσμο. Ταξιδεύει με την ταχύτητα του ανέμου, και η αλήθεια είναι πως δεν μπορείς να το κατευθύνεις καθόλου. Ωστόσο είναι ίσως ο πιο απολαυστικός τρόπος που υπάρχει για να ταξιδεύει κανείς. Η λειτουργία του βασίζεται σε έναν πολύ απλό κανόνα της φυσικής: Ο ζεστός αέρας είναι πιο ελαφρύς από τον κρύο. Έτσι, ένα μπαλόνι γεμάτο με ζεστό αέρα έχει την αυθόρμητη τάση να ανέβει προς τα πάνω. Τα περισσότερα σύγχρονα αερόστατα καίνε προπάνιο για να ζεστάνουν τον αέρα μέσα στο μπαλόνι, το οποίο είναι φτιαγμένο από ελαφρύ νάιλον. Το δε καλάθι είναι ψάθινο -όπως και στο αερόστατο του Οδυσσέα!- γιατί η ψάθα είναι ελαφριά και ταυτόχρονα έχει αντοχή -πράγμα που χρειάζεται για την προσγείωση, η οποία είναι συνήθως εντελώς ανεξέλεγκτη και μπορεί να είναι ανώμαλη!
Το αερόστατο ταξιδεύει όπου το πάει ο άνεμος. Και, όπως διαπίστωσε ο Οδυσσέας, όταν ταξιδεύεις με αερόστατο δεν νιώθεις καθόλου τον αέρα -γιατί ταξιδεύεις ακριβώς με την ίδια ταχύτητα με αυτόν.
Αν ξέρεις καλά αγγλικά, διάβασε περισσότερες λεπτομέρειες εδώ:
http://travel.howstuffworks.com/hot-air-balloon.htm |
 |
3. Η Θεωρία της Εξέλιξης
Πρόκειται για μια θεωρία που διατύπωσαν δύο σημαντικοί επιστήμονες, ο Κάρολος Δαρβίνος και ο Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας το 1858, μετά από ανεξάρτητες έρευνες. Σύμφωνα μ' αυτή, όλα τα είδη ζωής στη φύση εξελίσσονται με το μηχανισμό της Φυσικής Επιλογής, μέσω της οποίας τα καλύτερα προσαρμοσμένα στο περιβάλλον άτομα αφήνουν περισσότερους απογόνους από τα λιγότερο προσαρμοσμένα. Οι δυο τους βασίστηκαν στην παρατήρηση πως κάποιες διαφορές των ατόμων ενός πληθυσμού κληρονομούνται, όπως το χρώμα των ματιών, για παράδειγμα, ή το χρώμα των λουλουδιών στα φυτά. Σύμφωνα με την θεωρία τους, όταν ένα τέτοιο χαρακτηριστικό δίνει εμφανές πλεονέκτημα στα άτομα που το έχουν, εμφανίζεται και στους απογόνους τους με αυξημένη συχνότητα.
Η θεωρία της εξέλιξης δεν είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, είναι πολύ λογική, και όλα τα ευρήματα της παλαιοντολογίας έχουν επιβεβαιώσει ότι ισχύει παντού στη φύση. Ωστόσο, σε κάποιους οπισθοδρομικούς σύγχρονους πολιτισμούς οι άνθρωποι αρνούνται να την δεχτούν, γιατί θεωρούν ότι αντιβαίνει την θρησκευτική τους πίστη.
Το παράδειγμα της καμηλοπάρδαλης
Κάποτε η καμηλοπάρδαλη έμοιαζε πολύ με ζέβρα, ή με άλογο. Δεν λεγόταν καν καμηλοπάρδαλη, ήταν ένα άλλο ζωικό είδος, ας το πούμε Γιώργο. Ο Γιώργος δεν είχε τόσο ψηλά πόδια, ούτε ψηλό λαιμό. Τρεφόταν και τότε, όπως και οι καμηλοπαρδάλεις σήμερα, με φύλλα από τα δέντρα. Κάποια στιγμή όμως έπεσε ξηρασία και τα χαμηλά δέντρα της σαβάνας στην οποία ζούσαν ξεράθηκαν, με αποτέλεσμα οι Γιώργηδες να μην βρίσκουν φαγητό. Τότε είχαν επιζήσει μόνο κάποια άλλα δέντρα, τα φύλλα των οποίων ξεκινούσαν από πολύ ψηλά, και μέχρι τότε οι Γιώργηδες δεν τα προτιμούσαν γιατί δεν τα έφταναν. Όταν ήρθε η ξηρασία, μόνο κάποιοι Γιώργηδες που είχαν γεννηθεί πιο ψηλοί έφταναν τα φύλλα. Αυτοί κατάφεραν να επιβιώσουν και να κάνουν περισσότερους απογόνους από τους κοντούς, που πια δεν είχαν τι να φάνε. Έτσι μετά από κάμποσα χρόνια δεν υπήρχαν πια κοντοί Γιώργηδες, μόνο ψηλοί, οι οποίοι με το πέρασμα των γενεών ψήλωσαν τόσο πολύ που έγιναν ένα εντελώς καινούριο είδος, που ονομάστηκε καμηλοπάρδαλη.
|
|
4. Τι είναι ένα μπαομπάμπ
Το μπαομπάμπ είναι ένα πολύ αλλόκοτο δέντρο, που φύεται στη Μαδαγασκάρη, την Αφρική και την Αυστραλία, έχει ύψος που φτάνει μέχρι τα 25 μέτρα και διάμετρο κορμού που μπορεί να φτάσει και τα 10. Είναι ένα δέντρο σχετικά κοντόχοντρο, που χρησιμοποιεί το μεγάλο του πάχος για να αποθηκεύσει μέχρι και 120.000 λίτρα νερό. Έτσι δημιουργεί και τεράστιες κουφάλες -μέσα σε μια τέτοια περνούν την ώρα τους πολλοί από τους πρωταγωνιστές του βιβλίου. Δεν υπάρχει τρόπος να μετρήσει κάποιος την ηλικία ενός μπαομπάμπ -αλλά κάποιοι υποστηρίζουν ότι μερικά μπορεί να ζουν για χιλιάδες χρόνια. Τα φύλλα, τα φρούτα, ακόμα και οι καρποί του τρώγονται. Σύμφωνα με έναν Αραβικό μύθο, το μπαομπάμπ οφείλει το αλλόκοτο σχήμα του στον ίδιο το Διάβολο, που κάποτε το ξερίζωσε και το ξαναφύτεψε ανάποδα.
Στον Μικρό Πρίγκιπα του Αντουάν ντε Σεντ Εξυπερί, ο πρωταγωνιστής φοβόταν ότι μπορεί να φυτρώσουν τεράστια μπαομπάμπ στο μικρό του πλανήτη, και να του πιάσουν όλο το χώρο. |
|
